نقش ژنتیک در ناباروری

یکی از مشکلاتی که امروزه ممکن است، بین زوج ها ایجاد شود ناباروری و عدم بچه دار شدن است. ناباروری ممکن است، به دلایل مختلف ایجاد گردد. یکی از مواردی که ممکن است، باعث ایجاد این بیماری شود، اختلالات و نقص ژنتیک در میان مردان و زنان می باشد. اگر در مورد نقش ژنتیک در ناباروری اطلاعاتی ندارید حتما تا انتهای مقاله همراه ما باشید.

متاسفانه بین 10 تا 15 درصد از زوج های ایرانی دچار ناباروری هستند. آمارها نشان می دهند، علت ناباروری نیم بیشتری از زوج ها به دلیل نقص در هنگام تولید یا انتقال اسپرم در مردان می باشد. انسان ها دارای اجزای پیچیده بیولوژیکی می باشند، که برخی از این اجزای پیچیده می توانند، تولید مثل کنند.

اگر برخی از این اجزا نتوانند، به درستی عمل کنند، مشکلات ژنتیک باعث ناباروری می شود. بیماری های مربوط به ژنتیک به این صورت هستند، که یا نقص کروموزومی دارند، یا به صورت تک ژنی می باشند. در نتیجه برخی از نقص های کروموزومی منجر به ناباروری می شوند.

یک تعریف ژنتیک انتقال صفات از نسلی به نسل دیگر می باشد. ژنتیک در زمینه ی ناباروری به دو بخش مردان و زنان تقسیم می شود. چناچنه یک کروموزوم خاص در مردان کم باشد، آنها دچار ناباروری می شوند. اگر همان کروموزم میان خانم ها بیشتر باشد، خانم ها به این بیماری دچار می گردد. حال با هم ببینیم نقش ژنتیک در ناباروری چگونه است؟

نقش ژنتیک در ناباروری چگونه است؟

باید گفت که تاثیر ژنتیک در ناباروری به دو دسته تقسیم می شود، که شامل تاثیر ژنتیک بر روی مردان و زنان می باشد. مهمترین نقش ژنتیک در ناباروری این است، که بتوانیم علت های ژنتیکی در ناباروری را بشناسیم. از طرفی بدانیم، چگونه می توان یک فرزند سالم به دنیا آورد.

اگر به اهمیت نقش ژنتیک در ناباروری پی ببریم، می توانیم از تولد یک نوزاد معلول جلوگیری کنیم. ناباروری یک بیماری است، که عوامل مختلفی برای ایجاد آن وجود دارند. یکی از عوامل ایجاد این بیماری عوامل ژنتیک می باشند. نکته ای که اهمیت دارد، این است که یکی از ساده ترین و ارزانترین روش ها برای تشخیص اختلالات ژنتیک انجام مشاوره در این زمینه می باشد.

نقش ژنتیک در ناباروری زنان چگونه است؟

از جمله علت ها و عوامل ناباروری در زنان می توان، به مشکلات هورمونی و همچنین غیر عادی بودن سلول جنسی زنانه (تخمک) اشاره کرد. عوامل ژنتیکی می توانند، باعث ایجاد این مشکل شوند، حتی ممکن است آن ها را تحت تاثیر قرار دهند. ژنتیک بر ناباروری زنان (سندروم ترنر XO) بسیار موثر است. لقاح و همچنین بارداری می تواند، به دلیل ناهنجاری های ژنتیکی کاهش پیدا کنند.

نقش ژنتیک در ناباروری زنان را می توان با نقص و جهش های ژنتیکی زیر توضیح داد. که به شرح زیر می باشد:

1- جهش در یک ژن خاص: جهش های مهمی که در چندین ژن باعث ایجاد ناباروری می شوند، عبارتند از:

  • جهش در ژن فاکتور 5 لیدن: جهش در این ژن باعث تجمع یافتن آن و در نتیجه ایجاد لخته می شود. زمانی که این اتفاق رخ دهد، باعث بروز ناباروری در زنان می شود.
  • جهش در پروترومبین: زمانی که این جهش ژنتیکی رخ دهد، نوعی مقاومت برای از بین رفتن پروترومبین ایجاد می شود. در نتیجه ترومین تشکیل و سبب سقط جنین می شوند.
  • جهش در ژن MTHFR: زمانی که در این ژن، جهش ژنتیک رخ دهد، ناباروری رخ می دهد.
  • جهش در ژن SRPK: تحقیقات نشان داده است، که این ژن به کروموزوم ها این اجازه را می دهد، که به هم متصل شوند. در نتیجه یک لقاح سالم ایجاد می گردد. زمانی که نقصی در این ژن ایجاد شود، میزان ناباروری به طور چشمگیری کاهش پیدا می کند.
  • جهش در ژن HBB: اگر ژن HBB دچار جهش ژنتیکی شود، فرد به بیماری سلول های داسی شکل مبتلا می شود. زمانی که این بیماری ایجاد شود، سطح هموگلوبین در فرد کاهش یافته و مشکلاتی همچون بلوغ دیر رس و ناباروری اتفاق می افتد.
  • جهش در ژن های میتوکندری: میتوکندری یکی از ساختار های سلول می باشد، که باعث تامین انرژی می شود. ایجاد نقص ژنتیک در این ساختار تاثیر فراوانی بر ناباروری دارد.

2- آنیوپلوئیدی (تغییر در تعداد کروموزوم ها): یکی از مشخصات بیمارانی که به سندروم ترنر مبتلا هستند، کمبود یک کروموزوم X می باشد، که منجر به ناباروری کامل می گردد. اما اگر یک کروموزوم X اضافه باشد باعث ایجاد یائسگی در سن 30 سالگی می شود.

برخی از سندروم های دیگر که به دلیل نقص ژنتیک ایجاد و باعث ناباروری در زنان می گردند، عبارتند از:

نقش ژنتیک در ناباروری مردان چگونه است؟

از جمله دلایل ناباروری در مردان عبارتند از:

اختلالات مادرزادی در سیستم تناسلی

بیماری اوریون

اختلالات ژنتیکی

بیماری های خود ایمنی

حدود 30 درصد از مردان به دلیل نقص ژنتیکی دچار ناباروری می شوند. علاوه بر آن اختلالات ژنتیکی ایجاد شده در میان مردان در 30 درصد موارد باعث می شوند، مردان عقیم و نابارور باشند.

زمانی که اختلالات ژنتیک و نقص های کروموزومی ایجاد شوند، باعث از بین رفتن اسپرم یا کاهش آن، همچنین غیر عادی شدن شکل اسپرم، و تغییرات حرکت آن می گردند. از جمله مهمترین اختلالات ژنتیکی که در مردان سبب ناباروری می شوند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سندروم کلاین فلتر: این سندروم جز شایع ترین موارد اختلال ژنتیک در کروموزم ها می باشد. از جمله علائم این بیماری می توان به کوچک بودن و سفت بودن بیضه ها و همچنین آزوسپرمی و کاهش آندروژن اشاره کرد. افراد با این بیماری معمولا بلند قد و کمی عقب افتاده هستند.
  • اختلال در ساختار کروموزوم ها: این اختلال که هنگام تقسیم میوز ایجاد می شود، علت 5 تا 10 درصد از ناباروری مردان می باشد. این نقص ژنتیکی باعث کاهش اسپرم می شود. در صورتی که اسپرم هایی ایجاد شده دارای نقص می باشد. در صورت بارداری، امکان سقط جنین بسیار بیشتر است.
  • عدم تشکیل مجاری دفران به صورت مادرزادی: در این نقص ژنتیک که به صورت مادرزادی به وجود می آید، به دلیل اینکه مجاری دفران تشکیل نمی شوند، اسپرم های تولید شده در بیضه نمی توانند همراه با مایع منی خارج شوند. در نتیجه ناباروری ایجاد می شود.
  • سندروم کارتاژنر: این سندروم ژنتیک وقتی ایجاد شود چون مانع تحرک اسپرم ها می شود منجربه ایجاد ناباروری می شود.
  • دیستروفی عضلانی میوتونیک: این نقص ژنتیکی منجر به از بین رفتن عضلات، دیابت، میوتونی و همچنین آتروفی بیضه ها می شود. بیماری آتروفی بیضه ها معمولا در دهه های 30 و40 زندگی مردان دیده می شود.

پاسخ

3 × دو =